21 listopada 2016, 08:09

Czy ludzkość przekroczyła próg bezpieczeństwa?

Roztapiające się lodowce, podnoszący się poziom mórz, zakwaszenie oceanów, gwałtownie rosnące temperatury i niezliczone anomalie pogodowe. Czy ludzkość emisją dwutlenku węgla przekroczyła próg bezpieczeństwa? Co nam grozi i czy jest jeszcze iskierka nadziei?


Fot. vegaprocity.com

Kontynuujemy cykl artykułów, w przystępny sposób wyjaśniających problem zmian klimatycznych. Na Wasze pytania, które możecie zamieszczać w sekcji komentarzy, wspólnie odpowiemy wraz z ekspertami z zakresu fizyki atmosfery, którzy na co dzień badają przyczyny i skutki globalnego ocieplenia i zjawisk z nim powiązanych... Przeczytaj poprzednie wywiady

Na dwunaste pytanie odpowie Marcin Popkiewicz, analityk megatrendów, ekspert i dziennikarz zajmujący się powiązaniami w obszarach gospodarka-energia-zasoby-środowisko. Autor bestsellerów "Świat na rozdrożu" i "Rewolucja energetyczna. Ale po co?". Redaktor portali ziemianarozdrozu.pl i naukaoklimacie.pl. Przewodniczący polskiego oddziału ASPO (Association for the Study of Peak Oil) i członek rady programowej INSPRO. Laureat "Dobromira Roku 2013" oraz głównej nagrody "Dziennikarze dla klimatu" 2015.

  Roztapiające się lodowce, podnoszący się poziom mórz, zakwaszenie oceanów, gwałtownie rosnące temperatury i anomalie pogodowe. Czy ludzkość emisją dwutlenku węgla przekroczyła próg bezpieczeństwa? Co nam grozi i czy jest iskierka nadziei?

Marcin Popkiewicz: Zmiana klimatu to bardzo szerokie zagadnienie. Można pisać o zmianach klimatu w przeszłości i tej obserwowanej obecnie, wykraczającej poza to, co znamy z Holocenu (Koniec Holocenu), a wkrótce może poza wszystko, co wystąpiło dotąd w historii geologicznej Ziemi (Zmiany klimatu kiedyś i dziś - w 80 lat do klimatu z czasów dinozaurów?).

Można pisać o konsekwencjach zmian, w tym puntach krytycznych, takich jak zbliżający się punkt nieodwołalnego rozpadu lodowców Antarktydy (Rozpad lądolodu Antarktydy Zachodniej nieunikniony) czy stepowienia Amazonii (Coraz dłuższa pora sucha w Amazonii), zakwaszaniu oceanów i zagrożeniu dla raf koralowych (Mit: Zakwaszanie oceanu nie szkodzi morskim stworzeniom). Można pisać też o scenariuszach przyszłych emisji i wyzwaniu, jakie stanowi uzgodnionego w zeszłym roku w Paryżu ograniczenie wzrostu temperatury do progu 1,5-2°C (Dodatkowe emisje ze źródeł naturalnych a przyszła zmiana klimatu, Ograniczenie ocieplenia do 2 stopni - nierealny optymizm naukowców).

Wszystko to są złożone i pełne niuansów kwestie, a co więcej, silnie ze sobą powiązane. Czy jest możliwe, żeby przedstawić je wymownie na jednej grafice? Udało się to naukowcom z Instytutu Badań Klimatu w Poczdamie (PIK), w opublikowanym w Nature Climate Change artykule "Dlaczego uzgodniony w Paryżu cel jest właściwy" (Schellnhuber, Rahmstorf i Winkelmann, 2016). Artykuł z jednej strony pokazuje, dlaczego naukowcy są tak zaniepokojeni (oględnie mówiąc) zmianą klimatu, a z drugiej, dlaczego dostrzegają promyk nadziei.

A oto rysunek:


Zmiany średniej temperatury powierzchni Ziemi od ostatniego maksimum epoki lodowcowej przez Holocen (pomiary na podst. proksy - linia niebieska) do czasów obecnych (pomiary instrumentalne HadCRUT - linia czarna) oraz różnymi scenariuszami przyszłej zmiany klimatu (opis scenariuszy RCP). Prostokąty obrazują progi przekraczania punktów krytycznych ziemskiego systemu klimatycznego - kolor żółty oznacza "możliwe", kolor czerwony "pewne" (Schellnhuber, Rahmstorf i Winkelmann, 2016).

Naukowcy z PIK nanieśli na rysunek historyczne zmiany temperatury i zmiany prognozowane w zależności od scenariusza emisji, zestawiając je z punktami krytycznymi ziemskiego systemu klimatycznego.

Nawet jeśli porozumienie paryskie zostanie zrealizowane, nie oznacza to, że nie będzie żadnych problemów. Rafy koralowe już teraz są w kryzysie - połowy z nich już nie ma, lód pływający w Arktyce szybko znika, a liczne lodowce, lądolód Grenlandii i fragmenty lądolodu Antarktydy zbliżają się do punktu nieuniknionego rozpadu. To przykłady najbardziej wrażliwych elementów ziemskiego systemu klimatycznego, jak pokazuje grafika narażone nawet w przypadku ograniczenia ocieplenia do 1,5-2 stopni.

Tym niemniej, jeśli przekroczymy uzgodniony w Paryżu próg ocieplenia, prawdopodobieństwo i skala poważnych zmian w tych elementach systemu klimatycznego będą szybko rosły. Wystawimy się też na inne poważne ryzyka. Grafika pokazuje tu m.in. wyłączenie się krążenia wody w oceanach (cyrkulacji termohalinowej), rozpad lądolodu Antarktydy Wschodniej czy destabilizację wiecznej zmarzliny (patrz opis punktów krytycznych na stronie PIK).

Po przekroczeniu wielu punktów krytycznych zmiany będą same się napędzać. Po tym jak zacznie topnieć lądolód Grenlandii, jego powierzchnia zacznie się obniżać, a wraz ze spadkiem wysokości będzie rosnąć temperatura na powierzchni lądolodu, co przyspieszy topnienie. Kiedy zacznie się rozkład materii organicznej w wiecznej zmarzlinie, wydzielone w procesie rozkładu ciepło będzie dalej podgrzewać glebę. I tak dalej.

Owszem, są niepewności, dotyczące dokładnego położenia punktów krytycznych. Niektóre badania pokazują, że elementy systemu klimatycznego będą bardziej odporne, inne badania zaś, że są bliższe załamania, niż sugeruje to rysunek. Amazonia, tajga, cyrkulacja oceaniczna na Atlantyku, wieczna zmarzlina i lądolód Antarktydy Wschodniej już teraz wykazują oznaki bezprecedensowych zmian.

Źródło:

autopromocja

Pozostałe wiadomości

miniatura

Pogoda na żywo: Najnowsze wieści przez całą dobę

18 października 2017, 00:00

Przez całą dobę, na żywo, monitorujemy to, co dzieje się w pogodzie w Polsce i na całym świecie. Jeśli w Waszej okolicy zdarzyło się coś ciekawego, czym chcecie się podzielić z innymi, to wysyłajcie do nas zdjęcia, filmiki i informacje. Z nami będziecie na bieżąco!

miniatura

26 stopni w cieniu. Tylko krok do rekordu ciepła dla października

17 października 2017, 08:02

Na babie lato w takim wydaniu czekaliśmy z utęsknieniem. Termometry niemal w całym kraju pokazały powyżej 20 stopni, a miejscami nawet do 26 stopni, i to przy błękitnym, wolnym od chmur niebie. Tylko krok dzieli nas od rekordu ciepła. Jak długo utrzyma się taka aura?

miniatura

Ophelia najbardziej ekstremalnym żywiołem w Irlandii od 56 lat

17 października 2017, 07:21

Na Wyspach Brytyjskich rozpoczęło się wielkie sprzątanie po ex-huraganie Ophelia, który okazał się w Irlandii najbardziej ekstremalnym zjawiskiem pogodowym od 56 lat. Najwięcej zniszczeń poczyniły huraganowe podmuchy wiatru. Niestety, zginęły 3 osoby.

miniatura

Ophelia przechodzi nad Wyspami Brytyjskimi. Zginęły 3 osoby

16 października 2017, 18:55

Jeszcze nigdy we wschodniej części Atlantyku nie był tak potężnego huraganu. Ophelia pobiła rekord i przechodzi teraz nad Wyspami Brytyjskimi przynosząc tam ulewy i wichury, a na morzu potężny sztorm. W Irlandii, gdzie wiatr osiągnął 191 km/h, zginęły 3 osoby.

miniatura

Prognoza 16-dniowa: Co w pogodzie do końca października?

15 października 2017, 13:11

Przed nami druga połowa października. Co nam przyniesie w pogodzie? Czy będzie ciepło i słonecznie, jak przystało na złotą polską jesień? A może aura będzie kaprysić i przyniesie ponure, mokre, wietrzne i zimne dni? Sprawdźmy prognozę 16-dniową.

Komentarze

Dodaj komentarz

Arturro A | 2016-11-24, 14:25

Myślimy tylko o sobie

I tak 95% społeczeństwa myśli tylko o sobie i ewentualnie o jakichś kosmetycznych zmianach w swoim wygodnickim stylu życia. Liczy się przyjemność tu i teraz, a przyszłe pokolenia niech się martwią. Problem jest to, że zmiany są powolne, a nie dramatyczne. Potrzeba trochę wyobraźni, aby dostrzec długoterminowy dramatyzm wydarzeń, no ale do tego potrzebne jest też myślenie...