8 stycznia 2016, 05:18

Neptun

Neptun jest ostatnią planetą w Układzie Słonecznym i najmniejszą wśród gazowych. Jego ostatnie szczegółowe zdjęcie pochodzi z 1989 roku.

Wielka błękitna kula wodoru

Po ponad dwu miesiącach podróży przez Układ Słoneczny docieramy do Neptuna, który jest ósmą i zarazem najdalszą planetą. Podobnie jak w przypadku Urana większość ludzi nie jest w stanie zobaczyć jej gołym okiem. Wszystko dlatego, że pomimo swojej średnicy wynoszącej 49,5 tysiąca kilometrów, Neptun jest od nas oddalony aż o prawie 4,5 miliarda kilometrów. Ze Słońca dociera tam niewielkie promieniowania, jednak Neptun jest cieplejszy od Urana. To efekt jego wewnętrznego ciepła, które jest trzykrotnie większe niż te otrzymywane od Słońca. Temperatura pomimo to przekracza tam minus 200 stopni. Oficjalnie mówi się, ze planeta została odkryta w 1846 roku, jednak jej pierwszych obserwacji dokonał Galileusz już w siedemnastym wieku nie wiedząc jeszcze, że ma do czynienia z planetą. Na pierwsze zdjęcia planety trzeba było czekać aż do 1989 roku, kiedy sfotografowała ją sonda Voyager-2. Wówczas mieliśmy potwierdzenie, że planeta jest błękitna. Nazwaną ją więc Neptunem od rzymskiego boga wód. Niebieski kolor nadają jej śladowe ilości metanu. Na pierwszych zdjęciach naukowców zainteresowała wielka ciemna plama. Porównaną ją do plamy z Jowisza. Pomyślano więc, że to gigantyczny cyklon i to się potwierdziło. Na Neptunie w olbrzymim cyklonie wiatr osiąga niewyobrażalną prędkość 2100 kilometrów na godzinę, czyli 23 razy większą niż podczas statystycznej wichury na Ziemi. Na żadnej innej planecie w naszym Układzie Słonecznym nie wieje tak mocno. Jednak wichury to nie jedyne zjawiska pogodowe, które można zaobserwować na planecie. W atmosferze występują chmury pierzaste, podobne do tych na naszym niebie, jednak z tą różnicą, że nie składają się one z kryształków lodu, lecz z zamarzniętego metanu. Neptun potrzebuje na obrócenie się wokół własnej osi około 16 godzin i tyle też trwa tam doba. Natomiast rok trwa aż 165 lat, ponieważ tyle zajmuje mu obieg wokół Słońca.

Wyjątkowe księżyce

Neptun posiada 13 naturalnych satelitów. Niektóre z nich są wyjątkowe w skali całego Układu Słonecznego. Największym księżycem jest Tryton. Odkryto go 10 października 1846 roku. Już wtedy zaskoczył astronomów, ponieważ poruszał się w przeciwnym kierunku niż wszystkie pozostałe księżyce w naszym Układzie Słonecznym. Dlatego też wykluczono, że jest częścią Neptuna i pochodzi z otchłani kosmosu, najprawdopodobniej z pasa Kuipera. Kilka miliardów lat temu został przechwycony przez pole grawitacyjne Neptuna, które wciąż go przyciąga. Wszystko wskazuje na to, że w dalekiej przyszłości księżyc uderzy w planetę i rozpadając się stworzy malownicze pierścienie. Na temat Trytona wciąż wiemy niewiele, ponieważ jedyne dane pochodzą sprzed równo 20 lat. Na powierzchni księżyca temperatura spada do nawet minus 235 stopni. Nigdzie indziej nie jest aż tak zimno. Tryton to księżyc którego atmosfera składa się w większości z azotu. To właśnie fontanny tego gazu w formie ciekłej naukowcy zauważyli na zdjęciach. Pokrywa zamarzniętego azotu i metanu obejmuje niemal całą południową półkulę planety. O północnym biegunie nie wiemy niemal nic, gdyż podczas przelotu sondy Voyager-2 znajdował się on w cieniu. Naukowców bardzo ciekawi powierzchnia i atmosfera księżyca, ponieważ wyróżnia się ona spośród pozostałych ciał w naszym Układzie Słonecznym. Planowano wysłanie sondy, ale ze względu na to, że lot trwałby ponad 20 lat i misja mogłaby się nie powieść, projekt jest odsuwany w przyszłość. Drugim co do wielkości księżycem Neptuna jest Proteusz. Jest nadzwyczaj ciemny, gdyż odbija tylko 6 procent padającego nań światła. Jest podobny do naszego naturalnego satelity, który pocięty jest wieloma kraterami. Najbardziej ekscentryczna wydaje się być Nereida, która porusza się po orbicie o promieniu wahającym się od 1 do nawet 9 milionów kilometrów. Nie wiemy jak dokładnie wygląda, ponieważ sonda Voyager-2 znajdowała się zbyt daleko niej, aby fotografia była wyraźna. Wiemy jedynie, że Nereida nie ma regularnego kształtu. Najmniejszy księżyc o nazwie Psamathe ma zaledwie 38 kilometrów średnicy.

Niepełne pierścienie

Neptun, podobnie jak inne planety gazowe w naszym Układzie Słonecznym, posiada system pierścieni. Są one jednak bardzo słabo zarysowane, w dodatku żaden z nich nie tworzy pełnego okręgu. Niektóre pierścienie składają się z kilku łuków. Naukowcy sądzą, że na takie zjawisko może mieć wpływ przyciąganie grawitacyjne księżyców Neptuna, które burzą jednolitą strukturę pierścieni. Do tej pory nie udało się do końca wyjaśnić dlaczego po milionach lat pierścienie nie są pełne, mimo iż pył i miniaturowe skały pokryte lodem, z których się składają, wędrują zgodnie z ruchem obrotowym planety i powinny były się już połączyć. Naukowców najbardziej interesuje pierścień Adamsa, czyli ten znajdujący się najbardziej na zewnątrz. Ma około 50 kilometrów szerokości i znajduje się w odległości ponad 60 tysięcy kilometrów od jądra Neptuna. Jedyne zdjęcia i dane liczbowe pierścieni jakie posiadamy pochodzą z sondy Voyager-2, która przeleciała obok Neptuna równo 20 lat temu. Obserwacje teleskopowe są niemożliwe, ponieważ aby poznać szczegóły budowy pierścieni potrzebna jest sonda, która mogłaby się zbliżyć do nich na minimalną odległość.

Źródło:

autopromocja

Pozostałe wiadomości

miniatura

Pogoda na żywo: Najnowsze wieści przez całą dobę

18 października 2017, 00:00

Przez całą dobę, na żywo, monitorujemy to, co dzieje się w pogodzie w Polsce i na całym świecie. Jeśli w Waszej okolicy zdarzyło się coś ciekawego, czym chcecie się podzielić z innymi, to wysyłajcie do nas zdjęcia, filmiki i informacje. Z nami będziecie na bieżąco!

miniatura

26 stopni w cieniu. Tylko krok do rekordu ciepła dla października

17 października 2017, 08:02

Na babie lato w takim wydaniu czekaliśmy z utęsknieniem. Termometry niemal w całym kraju pokazały powyżej 20 stopni, a miejscami nawet do 26 stopni, i to przy błękitnym, wolnym od chmur niebie. Tylko krok dzieli nas od rekordu ciepła. Jak długo utrzyma się taka aura?

miniatura

Ophelia najbardziej ekstremalnym żywiołem w Irlandii od 56 lat

17 października 2017, 07:21

Na Wyspach Brytyjskich rozpoczęło się wielkie sprzątanie po ex-huraganie Ophelia, który okazał się w Irlandii najbardziej ekstremalnym zjawiskiem pogodowym od 56 lat. Najwięcej zniszczeń poczyniły huraganowe podmuchy wiatru. Niestety, zginęły 3 osoby.

miniatura

Ophelia przechodzi nad Wyspami Brytyjskimi. Zginęły 3 osoby

16 października 2017, 18:55

Jeszcze nigdy we wschodniej części Atlantyku nie był tak potężnego huraganu. Ophelia pobiła rekord i przechodzi teraz nad Wyspami Brytyjskimi przynosząc tam ulewy i wichury, a na morzu potężny sztorm. W Irlandii, gdzie wiatr osiągnął 191 km/h, zginęły 3 osoby.

miniatura

Prognoza 16-dniowa: Co w pogodzie do końca października?

15 października 2017, 13:11

Przed nami druga połowa października. Co nam przyniesie w pogodzie? Czy będzie ciepło i słonecznie, jak przystało na złotą polską jesień? A może aura będzie kaprysić i przyniesie ponure, mokre, wietrzne i zimne dni? Sprawdźmy prognozę 16-dniową.

Komentarze

Dodaj komentarz